Wat zweeft daar in de lucht?De luchtkwaliteit in Vlaanderen behoort nog altijd tot de slechtste van Europa. Eén van de schadelijkste stoffen die luchtverontreiniging veroorzaakt, is fijn stof of zwevend stof. Fijn stof of zwevend stof vormt een ernstig gevaar voor onze gezondheid. Het is een mengsel van afzonderlijke kleine deeltjes van verschillende afmetingen en samenstelling, die via neus-, mond- en keelholte in de luchtwegen terechtkomen en zo de grote bloedvaten kunnen doen dichtslibben. Het lokt astma- en allergieaanvallen uit, veroorzaakt hart- en vaatziekten, longkanker en andere longaandoeningen.Uit recent onderzoek blijkt dat de gevaarlijkste deeltjes de allerkleinste zijn. Deze deeltjes zetten zich af in de keel en de bovenste luchtwegen, terwijl de kleinere deeltjes vanuit de longen recht in de bloedbanen terechtkomen. Bij het grovere fijn stof gaat het vaak om zand en zeezout, bij de kleinste stofdeeltjes gaat het om dieselroet, wat dus veel gevaarlijker is.Voornaamste bronnen van zwevend stof zijn de industrie, diesel- en vrachtwagens, verwarming van gebouwen en de landbouw. Vlaanderen stelde een fijnstofplan op met maatregelen voor de verschillende sectoren: aanpassing rijgedrag, smogverkeersborden, promotie voor aankoop van milieuvriendelijke voertuigen, industriële processen en verbrandingsinstallaties uitrusten met filters, stimulering van energiebesparende maatregelen bij gebouwenverwarming, het opvolgen van technieken die leiden tot stofreductie ... Maar de normen die Europa oplegt, worden in Vlaanderen voorlopig niet gehaald. Schonere auto's, het terugdringen van het dieselverkeer, de overstap van nog meer mensen naar het openbaar vervoer ... zijn en blijven een must. Heel wat Vlamingen verbranden nog steeds hun (tuin)afval zelf. Dit is niet alleen verboden, maar hierbij komen ook fijn stof en allerlei andere schadelijke stoffen vrij. Het verbranden van (tuin)afval in openlucht, haarden en kachels heeft een negatief effect op het milieu en op de gezondheid, maar u kunt er bovendien een flinke boete voor krijgen. Wat kunt u zelf doen? Stook verstandig in uw open haard of houtkachel door geschikte brandstoffen te gebruiken en niet bij windstil of mistig weer te stoken. Neem bij korte afstanden de fiets of neem zo veel mogelijk het openbaar vervoer. Als u toch met uw (milieuvriendelijke) auto rijdt, doe dit zo zuinig mogelijk en houd rekening met de smogverkeersborden.Voor meer informatie kunt u terecht op www.irceline.be, waar u een actueel overzicht van de concentraties van fijn stof in de omgevingslucht kunt bekijken.
Ozon is een gas dat op warme dagen in de onderste luchtlagen wordt gevormd uit de aanwezige luchtverontreiniging. Dat gebeurt onder invloed van het zonlicht. Daarom gaat een hittegolf vaak gepaard met een ozonpiek.Zowel hitte als ozon kunnen schadelijk zijn voor de gezondheid. Problemen als kortademigheid, oog- en keelirritatie en hoofdpijn kunnen optreden en worden ernstiger bij een hoger ozongehalte en bij een langere blootstelling, vooral bij gevoelige personen en bij lichamelijke inspanningen.De overheid houdt het ozongehalte in de gaten. Als er bepaalde drempels overschreden worden (vanaf een concentratie van 180 microgram ozon per kubieke meter lucht), wordt de bevolking geïnformeerd via de media. Er zal aangeraden worden dat gevoelige personen (ouderen en jonge kinderen, personen met astma en andere ademhalingsproblemen) binnen blijven en geen lichamelijke inspanningen leveren.Hoewel het een typisch zomerfenomeen is, kunt u toch helpen door het hele jaar door de uitstoot van vervuilende stoffen te verminderen (openbaar vervoer nemen, auto regelmatig laten onderhouden, zuinig rijden, verf op waterbasis en schoonmaakproducten zonder oplosmiddelen gebruiken, zuinige verwarming met een hoog rendement, jaarlijks verwarmingsinstallaties laten afstellen door een specialist ...).Wanneer u te maken krijgt met een hitte- of ozonprobleem, onthoud dan vooral twee kernwoorden: rust en verfrissing. En roep onmiddellijk de dokter/hulpdiensten in bij tekenen van uitputting of hitteslag (uitdroging, hittekrampen, grote dorst, droge mond, hoofdpijn, uitputting, hoge lichaamstemperatuur, rode en droge huid, misselijkheid, versnelde hartslag), want dit kan snel evolueren tot een levensbedreigende situatie.Meer info:www.zorg-en-gezondheid.bewww.irceline.be: ozongehalte in de luchtWilt u per mail op de hoogte gebracht worden zodra de ozonwaarschuwingsdrempel of -alarmdrempel wordt overschreden, stuur dan een mail met in de onderwerpregel ’inschrijving mailinglist‘ naar smog@irceline.be. U krijgt dan ook een melding bij hoge fijnstofgehalten in de lucht.
In 1997 beslisten de meeste wereldleiders om de aarde te beschermen tegen de gevolgen van opwarming; in 2005 gingen ze er effectief mee van start. België beloofde in de periode 2008-2012 zijn uitstoot van broeikasgassen met 7,5% te verminderen ten opzichte van 1990. Daarom worden grote bedrijven en energiecentrales verplicht om te investeren om hun uitstoot te verminderen. En zelf worden we verplicht om onze nieuwe woningen beter te isoleren maar krijgen we anderzijds ook tal van subsidies om energiezuiniger te leven en dus minder CO2 uit te stoten. Om zelf CO2 te besparen hoeft u echter niet altijd grote investeringen te doen! Kleine maatregelen kunnen al een groot verschil maken. Stop aan het sluipverbruik!Gebruik spaarlampen, doof de lichten bij het verlaten van een lokaal, zet de computer of tv volledig af, ontdooi regelmatig uw diepvriesMijn verwarming heeft het te warm!Zet de verwarming een graadje lager en schakel ze volledig uit in niet-gebruikte kamers, sluit altijd de (binnen)deuren, sluit ’s avonds de gordijnen, plaats tochtstrips aan slecht sluitende buitendeuren en ramen en isoleer warmwaterleidingen in onverwarmde ruimtes. Het warm water heruitgevonden!Neem liever en douche dan een bad. Sta niet te lang onder de douche en installeer een spaardouchekop. Met groene stroomSinds 2003 kunt u zelf bepalen bij welke leverancier u stroom koopt. Schakel over op groene stroom, deze wordt opgewekt uit hernieuwbare energiebronnen zoals zon, water en wind. Een zotgedraaide kilometertellerOm ons te verplaatsen gebruiken we al te vaak de auto. Waarom neemt u niet eens vaker de fiets of het openbaar vervoer? Of doe eens een leuke babbel tijdens het carpoolen. Als u toch de wagen moet gebruiken, rijd dan zeker met de ramen dicht, gebruik enkel airco indien nodig en controleer maandelijks de bandenspanning.