Duurzaam bouwen

Isoleren

Isoleren is veruit de belangrijkste ingreep die u kan doen om energie (en tegelijk veel geld) te besparen. Investeren in isolatie is veel efficiënter dan investeren in zonne-energie. De Belgische woningen zijn doorgaans nog slecht geïsoleerd. Bij nieuwbouw moet de woning aan de E80 / K45 norm voldoen. Het economisch optimum voor wat betreft isolatie ligt momenteel rond de K27. Dat peil kan men gemakkelijk bereiken door compact te bouwen en stevig te isoleren. Daar zijn geen vreemde technieken voor nodig.

K-waarde: De K-waarde wordt voor een heel gebouw berekend en drukt het isolatiepeil uit in een cijfer. Deze waarde houdt rekening met het warmteverlies gekoppeld aan de compactheid van het gebouw. Hoe lager dit getal, hoe beter het gebouw geïsoleerd is.

E-peil: is een maat voor de energieprestatie van een woning en de vaste installaties ervan in standaardomstandigheden. Hoe lager het E-peil, hoe energiezuiniger de woning is.
Het E-peil hangt af van de compactheid, de thermische isolatie, de luchtdichtheid, de ventilatie, de verwarmingsinstallatie en het systeem voor warmwatervoorziening, de oriëntatie, de bezonning en de koelinstallatie.

Een hardnekkige mythe betreft het over-isoleren. Veel mensen denken dat men door overmatig te isoleren het risico op schimmelvorming vergroot. Dat is niet zo: schimmelvorming kan net vermeden worden door zorgvuldig te isoleren (koudebruggen vermijden) en door tegelijk gecontroleerd te ventileren.

Isoleren gaat over meer dan muren en dak. Een zorgvuldige isolatie van een gebouw houdt in dat men een zo volledig mogelijke en ononderbroken mantel om het gebouw aanbrengt, dus inclusief isolerend glas, geïsoleerde vloeren, enz… In een gebouw met uitgekiende isolatie volstaat een minimale verwarmingsinstallatie, zodat de uiteindelijke kostprijs van het gebouw zelfs niet eens duurder hoeft te zijn. Er worden momenteel zelfs woningen gebouwd in Vlaanderen die zodanig goed geïsoleerd zijn dat er niet eens een verwarmingsinstallatie nodig is (passiefhuizen)!

Weetje: landen als Italië en Spanje isoleren gemiddeld opmerkelijk beter dan België!

Koudebruggen vermijden:

Koudebruggen zijn plaatsen waar de isolatie onderbroken is en waarlangs de koude gemakkelijker naar binnen dringt. Wanneer warme lucht afkoelt kan er condensatie ontstaan. Condensatie betekent vocht en vocht geeft kans op bouwschade (vochtplekken, barsten, schimmels, geurhinder,…) Gevaarlijke koudebruggen zijn bijvoorbeeld betonnen balkons of vloeren die doorlopen van binnen naar buiten, balken boven raamopeningen die in contact staan met de gevelsteen, balken in de buitenmuur, binnenmuren die in de buitenmuren uitkomen (bij binnenisolatie), dorpels, raam- en deuraansluitingen, bakgoten, enz.
De beste methode om koudebruggen te vermijden is isoleren aan de buitenzijde. Een eerste controle op koudebruggen kunt u als volgt doen: volg met een potlood op een plan of schets de lijn van de isolatie. Waar die onderbroken is, is er een koudebrug.

Het COPRO-label:
Onbekend…maar onbemind?

We worden tegenwoordig overstelpt met milieukeurmerken of ecolabels. Dergelijke (dikwijls zeer nuttige) productinformatie is vooral bedoeld om ons te helpen bij onze duurzame aankopen. Bekende voorbeelden zijn het biogarantielabel (biologische teelt), het FSC-label (duurzaam geëxploiteerd hout), het VLACO-label (kwaliteitsvolle compost) en Max Havelaar (eerlijke producten). Het COPRO-label echter klinkt bij velen vreemd in de oren.

Tijd dus om daar enige verandering in te brengen:

COPRO vzw is een onpartijdige instelling die instaat voor de controle van bouwproducten. Bij wegen- en andere bouwwerken kunnen zowel ‘nieuwe’ natuurlijke materialen, als materialen voor hergebruik worden toegepast:


-Bij het aanwenden van puinmaterialen voor toepassing in wegen- of bouwwerken zal men indien de granulaten hergebruikt worden moeten kiezen voor materialen die COPRO-gekeurd zijn. Door certificering wenst de overheid de kwaliteit en het verantwoord gebruik van gerecycleerde granulaten bij bouwwerken te stimuleren. De COPRO-keuring heeft dus een wettelijke basis. Indien het nieuwe natuurlijke materialen betreft, dienen deze uiteraard geen COPRO-keurmerk te dragen.

-Indien men breekmateriaal (breekpuin) van een afbraak van wegen en/of bouw wil gebruiken op een andere locatie, dient een keuring te worden uitgevoerd door COPRO.
Een partijkeuring leidt tot een uniek attest (dat de aard, de hoeveelheid en de toepasselijke identificatie van de gekeurde partij vermeldt). Indien een partij niet aan de vereisten blijkt te voldoen wordt een document afgeleverd met dezelfde vermeldingen maar met duidelijke aanduiding dat de gekeurde producten niet conform zijn en welke kenmerken niet voldoen.

De gemeente Kortenberg maakt zelf ook al jaren gebruik van COPRO-gekeurde bouwproducten, bovendien stelt de gemeente het COPRO-label als een vereiste bij het uitbesteden van bouw- en wegenwerken.

Meer info
COPRO vzw: http://www.copro.info
Of stuur een e-mail naar info@copro.info

FSC-hout

De gemeente Kortenberg geeft aan inwoners die gebruik maken van FSC-hout voor hun schrijnwerk een subsidie van 125 euro.

Klik hier voor het subsidieformulier + reglement

Wat?
FSC is een reactie op de boycot van milieuorganisaties omtrent de exploitatie van tropisch hout (jaren ’80). Hoewel deze boycot de problematiek onder de aandacht bracht, was het op lange termijn geen echte oplossing voor het probleem. Het rooien van bossen ging toch door voor landbouwdoeleinden en het gebruik van minder milieuvriendelijke producten zoals pvc en aluminium kwam in de plaats. Bovendien was deze boycot enkel gericht op tropisch hout, waardoor beheersproblemen en verlies aan biodiversiteit in Europese en Noord-Amerikaanse bossen in de vergeetput terecht kwamen. Het was dus nodig om een constructieve methode te ontwikkelen, en zo ontstond het concept van boscertificering en hout labeling.FSC-logo

De Forest Stewardship Council (FSC) werd in 1993 opgericht door boseigenaren, de houtsector, sociale bewegingen en milieu-organisaties als een wereldwijde, onafhankelijke, niet-gouvernementele nonprofit organisatie. FSC streeft naar verantwoord bosbeheer wereldwijd, dat rekening houdt met het milieu, een sociale functie heeft en economisch haalbaar is.
FSC is een ledenorganisatie. Elke boseigenaar, houtverwerkende onderneming, vakbond, milieuorganisatie kan lid worden en zo de ontwikkeling van de organisatie sturen.
De leden hebben 10 internationale Principes en Criteria voor certificering van verantwoord beheerde bossen ontwikkeld.

10 internationale principes en criteria voor certificering

  • Principe 1: Respecteren van de nationale/internationale wetgeving en FSC-principes.
  • Principe 2: Eigendomsrechten en gebruiksrechten van het land en het bos dienen duidelijk gekend en wettelijk gedocumenteerd te zijn.
  • Principe 3: De rechten van de inheemse volkeren dienen gerespecteerd te worden.
  • Principe 4: De boswerkzaamheden dienen het sociale en economische welzijn op lange termijn te verzekeren van de bosarbeiders en de lokale gemeenschappen.
  • Principe 5: De boswerkzaamheden dienen zo te gebeuren dat men zowel de ecologische als economische productiviteit kan vrijwaren.
  • Pincipe 6: Elk bosbeheer dient de ecologische functies en de integriteit van het bos te vrijwaren door het behoud te verzekeren van de biologische diversiteit en door unieke en kwetsbare ecosystemen en landschappen, evenals de natuurlijke hulpbronnen water en bodem te vrijwaren.
  • Principe 7: Een bosbeheersplan, waarin de langetermijndoelstellingen en middelen van het beheer worden vermeld, dient opgesteld en bijgehouden te worden.
  • Principe 8: Monitoring en evaluatie van het bosbeheer dient op gepaste tijdstippen plaats te vinden teneinde informatie te verschaffen over bostoestand, houtopbrengsten, beheeractiviteiten en hun sociale en ecologische impact.
  • Principe 9: Het beheer van bossen met een hoge beschermingswaarde dient gericht te zijn op het behoud en de versterking van de eigenschappen waardoor deze bossen gekenmerkt worden.
  • Principe 10: Plantages moeten het beheer van natuurlijke bossen complementeren, de druk op natuurlijke bossen verminderen en hun herstel en bescherming bevorderen.

Van bos naar consument: de “Chain-of-custody”-certificering
Producten afkomstig uit verantwoord beheerde bossen dragen een label, waardoor de consumenten milieubewuste houtproducten kunnen onderscheiden van andere meer milieubelastende houtproducten. Om de consument te garanderen dat het aangekochte hout wel degelijk uit een goed beheerd bos komt, heeft FSC een systeem ontwikkeld -“chain of custody”- dat het mogelijk maakt de weg die het hout aflegt doorheen de hele productieketen te volgen. Slechts wanneer dit traceringssysteem door een onafhankelijk certificeringssysteem werd gecontroleerd, kan een leverancier het FSC-label op zijn producten aanbrengen.

Goede redenen om voor FSC te kiezen

  • Door het gebruik van FSC-gelabeld hout bewijst u daadwerkelijk iets te willen doen aan de bescherming van de bossen overal ter wereld.
  • Door uw bossen te laten certificeren verwerft u een geloofwaardige internationale erkenning voor de ecologische en sociale kwaliteit van uw bosbeheer.
  • FSC erkent het recht van inheemse volkeren om over hun land en natuurlijke rijkdommen te beschikken. Zo worden bijvoorbeeld plaatsen van cultureel of religieus belang gerespecteerd.
  • Minder bekende gevallen van onverantwoord bosbeheer worden onrechtstreeks ook aangepakt.
  • Alle bosarbeiders worden speciaal opgeleid.
  • Aan de hand van computerprogramma‘s kunnen voor kapping de meest geschikte bomen gekozen worden, gebaseerd op een groot aantal wetenschappelijk vastgestelde criteria.
  • Transportwegen worden smal gehouden en passend in het landschap opgenomen.
  • Er wordt bij kappingen ook rekening gehouden met de erosiegevoeligheid van bodems.
  • De valrichting wordt nauwkeurig bepaald, zodat andere bomen zo min mogelijk hinder ondervinden.
  • Stammen worden door middel van staalkabels naar een pad gesleept voor transport.
  • Geen gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen.
  • Er wordt in principe niet bijgeplant. Het beheer is gericht op natuurlijke regeneratie.

Nuttige links:
www.wwf.be
www.milieuadvieswinkel.be
www.fscnl.org

Footer